Foute straatkranten

Bij de meeste supermarkten staat er een verkoper die u een daklozenkrant aanbiedt. U koopt zo’n krantje om dak,- of thuisloze een steuntje in de rug te geven. Alleen dienen niet alle daklozenkranten dit doel.

In de jaren negentig zijn de eerste daklozenkranten in Nederland opgericht. Kranten die verkocht worden door mensen die dak- of thuisloos zijn. Van de opbrengst van de straatkranten mogen de daklozen een gedeelte houden. Het doel achter de daklozenkrant is dat de verkopers wat geld kunnen verdienen en meer verantwoordelijkheid krijgen in hun werk en in hun leven.

In Nederland zijn er een zeven erkende daklozenkranten. De Riepe, Straatjournaal, Haags straatnieuws, SN Straatnieuws, Z!, Straatmagazine en de Zelfkrant. Deze daklozenkranten hebben gezamenlijk een aantal regels opgesteld. Een van deze regels is om niet in elkaars verspreidingsgebied te gaan staan. Elke daklozenkrant heeft een bepaald gebied waar de krant verkocht mag worden om concurrentie te voorkomen. Helaas houdt niet iedereen zich aan deze regels.

Foute daklozenkranten
Sander de Kramer heeft de situatie flink zien veranderen. Vijftien jaar geleden was hij nauw betrokken bij de oprichting van een aantal daklozenkranten in diverse grote steden. Daarnaast was hij jarenlang hoofdredacteur van het Rotterdams straatmagazine. 'De straatkrant heeft duizenden mensen geholpen het leven op de rit te krijgen, heel veel mensen hebben een plek gekregen in de samenleving en hoeven geen straatkrant meer te verkopen. De kranten worden nu verkocht door mensen van buitenaf, georganiseerde krantenverkoop en broodverkopers. Daar is die krant helemaal niet voor bedoelt'.

Sander de Kramer doelt op de kranten die het beeld van de straatkrant verpest. Zo duikt de krant het Daklozenwoord overal in Nederland op. Deze krant, afkomstig uit Brussel, is tweetalig en lijkt niet op een straatkrant. De verkopers zijn meestal afkomstig uit Oost-Europa en benaderen het winkelend publiek vrij agressief en bedreigen andere daklozenverkopers.

Radar gaat naar Brussel toe om de man achter de daklozenkrant te confronteren. Volgens het Daklozenwoord zijn ze niet anders dan welk willekeurig Nederlands daklozenkrantje. Wij hebben zo onze twijfels.

In ons land zijn meer omstreden straatkranten. Deze zijn helemaal afhankelijk van Roma of zigeuners uit landen zoals Roemenië en Bulgarije. Zo ook Zelfkrant in Den Bosch. Dit is een officiële krant die verkocht mag worden in Den Bosch, Tilburg en Arnhem. De oprichter van de Zelfkrant, Rene Muris, neemt het niet zo nauw met de regels over het verspreidingsgebied. Muris vindt dat de krant door heel Nederland verkocht mag worden, hij ziet het probleem niet. ‘De verkopers blijven een tijd in Nederland tot ze genoeg geld hebben om een huisje te laten bouwen in hun thuisland’, vertelt Rene Muris

Sander de Kramer vindt dit niet kunnen. 'De straatkrant is er niet voor bedoeld om mensen uit het Oostblok hier te laten komen en massaal de krant te laten verkopen. Dan ben je niet een probleem aan het oplossen. Sterker nog,  dan ben je een probleem aan het creëren'.

Onderzoek
Radar is zelf de straat op gegaan in verschillende steden. Vaak doken er daklozenkranten op die niet in dat verspreidingsgebied verkocht mogen worden. Meestal werden deze kranten verkocht door mensen uit Oost-Europa. Een aantal daklozen zijn wij gaan volgen. Rond sluitingstijd worden de straatkrantverkopers opgehaald in dure auto’s en rijden ze naar een parkeerplek om te gaan slapen. In onze uitzending kunt u zien hoe deze verkopers te werk gaan.